ဂစ္တာအျမန္တီးခ်င္တယ္ ဆိုရင္ ......

" ကၽြန္ေတာ္ လက္ျမန္ေအာင္ ဘယ္လိုေလ့က်င့္ရမလဲ " ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းက ဂစ္တာသင္တန္းတိုင္းမွာ တစ္လကို အၾကိမ္၃၀ထက္မနည္း ၾကားရတဲ့ ေမးခြန္းပါ ။ ဂစ္တာသမားတိုင္း မေမးဖူးသူ မရွိေလာက္ဘူး ထင္ပါရဲ႕ ။ တူရိယာသမားတိုင္းကို စိန္ေခၚတဲ့အရာေတြမွာ speedက ထိပ္ဆုံးက ပါဝင္သလို ... အားလုံးကလည္း လိုခ်င္တပ္မက္ၾကတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ... ကၽြန္ေတာ္တို႔ သတိမမူမိတဲ့  speedရဲ႕ တျခားတဖက္ကို ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါလည္း ...  စြဲမက္ရင္ခုန္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ ၊ solo တစ္ပုဒ္ကို speed မပါဝင္ဘဲ ...  ဖန္တီး ၊ တီးခတ္ဖို႔ ...   ရိုးရွင္းလွပတဲ့ (သို႔) ရႈပ္ေထြးနက္နဲတဲ့ ... ဟာမိုနီအသံတြဲေတြ ၊ ေကာ့ဒ္ နဲ႔ arpeggios ေတြ ၊ စည္းတန္ဖိုး ႏုတ္တန္ဖိုးေတြ ၊ တျခားေသာ တက္ကနစ္မ်ားျဖင့္လည္း တီးခတ္ ဖန္တီးလည္း ရတာပဲ ။ ဆိုလုိခ်င္တာေတာ့ Good music နဲ႔  Fast music ဆိုတာ တစ္ခုတည္း မဟုတ္ဘူး ။ ဒါကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ သေဘာေပါက္ထားဖို႔ လိုတယ္ ။ ခင္ဗ်ားက speed သိပ္ေကာင္းတဲ့ ဂစ္တာသမား ဆိုရင္ေတာ့ ... သီခ်င္းေတြကို ပိုျပီး က်ယ္ျပန္႔လြယ္ကူစြာနဲ႔ ဖန္တီးလုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္ဆိုတာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ျငင္းခ်က္မရွိပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ ... အမ်ားစုရဲ႕ ေမးခြန္းကေတာ့ ... " ကၽြန္ေတာ္ လက္ျမန္ေအာင္ ဘယ္လိုေလ့က်င့္ရမလဲ "

အေျခခံ Sweep picking ႏွင့္ Arpeggios သင္ခန္းစာ - ၁

Sweep picking ကို economic picking လို႔လည္း ေခၚတယ္ ။ Alternate (down-up) မတီးဘဲ ၊ down-down-down . up-up-up စသည္ျဖင့္ sweep လုပ္ျပီး တီးခတ္ရပါတယ္ ။ sweep picking ကို Arpeggios ေတြ တီးခတ္တဲ့အခါ အမ်ားဆုံး အသုံးျပဳေလ့ရွိတယ္ ။ Arpeggio ဆိုတာေတာ့ chord ပါဝင္တဲ့ အသံေတြကို လုံးေကာက္တီးတာပါ ။

sweep picking တီးပုံနဲ႔ alternate picking (stroke) တီးပုံ သေဘာတရား မတူပါ ။ sweep picking တီးတယ္ဆိုတာ ... pick ကိုင္ထားတဲ့လက္ကို ... ေအာက္ဆြဲခ်လိုက္တဲ့အခါ pick က ၾကိဳးကို ထိခတ္သြားတဲ့အတြက္ အသံထြက္လာတဲ့ပုံစံမ်ိဳး တီးတာပါ ။ အေပၚျပန္တက္လည္း ဒီတိုင္းပါပဲ ။ အဲဒီလို စနစ္တက်တီးဖို႔ ... pick ဟာ floating ျဖစ္ရတယ္ ။ floating ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေပါ့ပါးျပီး ေပါေလာေပၚေနတဲ့သေဘာပါ ။ ျမင္သာေအာင္ ဥပမာေပးရရင္ rest stroke တီးသလိုပါ ။ ၆ၾကိဳးကို တီးလိုက္တဲ့အခါ pick က ၅ၾကိဳးေပၚမွာ သြားရပ္တယ္ ၊ တင္ေနတယ္ ။ ၅ၾကိဳးကို တီးျပီးတဲ့ေနာက္ ၄ၾကိဳးေပၚမွာ pick က သြားတင္တယ္ ။ (သေဘာေျပာတာပါ ၊ တမင္ေအာက္ၾကိဳးေပၚတင္ေအာင္ rest stroke မတီးပါဘူး ၊ pick ကို ခပ္ဖြဖြကိုင္ျပီး ၾကိဳးေတြေပၚ ဆြဲခ်လိုက္တဲ့အခါ အဲဒီသေဘာမ်ိဳး အလိုလို floating  ျဖစ္သြားပါတယ္) ။ Arpeggio ေတြ မတီးခင္မွာ sweep picking သေဘာကို နားလည္သြားေအာင္ ေအာက္ကေလ့က်င့္ခန္းေလးနဲ႔ စလိုက္ရေအာင္ ။ (ဒီေလ့က်င့္ခန္းကအေရးၾကီးပါတယ္)

ဂစ္တာၾကိဳးေတြကို ဘယ္လက္နဲ႔အုပ္ထားျပီး ၊ ညာဘက္က pick ကို ခပ္ဖြဖြကိုင္ျပီး ၆ၾကိဳးကေန ၁ ၾကိဳးအထိ ဆြဲခ်လိုက္ပါ ။ တစ္ၾကိဳးခ်င္းစီ တကူးတက တီးတာ မဟုတ္ပါဘူး ။ အေပၚမွာ ရွင္းျပခဲ့ျပီးပါျပီ ။ pick ကို ဖြဖြကိုင္ ၊ ညာလက္ကို စည္းခ်က္အတိုင္း ေအာက္ဆြဲခ် ၊ အေပၚဆြဲတင္ .. အၾကိမ္မ်ားစြာေလ့က်င့္ေပးရင္ sweep picking ရဲ႕ swing သေဘာကို သိလာပါလိမ့္မယ္ ။ အဲဒီအခါ Arpeggios ေတြကို စတင္ေလ့က်င့္ပါမယ္ ။

Arpeggios in 1st and 2nd strings
Ex - 1

Em chord arpeggio ပါ ။ minor chord structure = Root , minor third , Perfect fifth - 1 3b 5 ျဖစ္တဲ့အတိုင္း E B G ႏုတ္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္ ။ note , tabs, strokes အားလုံးေရးေပးထားပါတယ္ ။ အေျခခံအက်ဆုံး arpeggio pattern တစ္ခုျဖစ္လို႔  စနစ္တက် အမွားကင္းေအာင္ ေလ့က်င့္ဖို႔ လိုပါတယ္ ။ 

*** အေႏွးဆုံးနဲ႔ တီးပါ ။ *** pick ကို floating ျဖစ္ေအာင္ သတိထားေပးပါ ***

Ex - 2
အေပၚက ေလ့က်င့္ခန္းကို ထပ္မံဆင့္ပြားျပီး ျပဳလုပ္ထားတာပါ။ ပါဝင္တဲ့ ႏုတ္ေတြကို သတိထားျပီးတီးၾကည့္ပါ ။
major chord structure = Root , Major third , Perfect fifth - 1 3 5 ျဖစ္ပါတယ္ ။ (minor chord structure ကို ေရွ႔ကေလ့က်င့္ခန္းမွာ ေျပာခဲ့ျပီးပါျပီ ) ။ % ဆိုတာ Repeat one bar ပါ ။ ေရွ႕တဘားကို ေနာက္တစ္ေခါက္ ထပ္တီးရတာပါ ။

Ex - 3
ဒီေလ့က်င့္ခန္းက Am  key ပါ ။ Am ကို အစနဲ႔အဆုံးမွာ pattern ၂မ်ိဳးနဲ႔ တီးထားပါတယ္ ။ ဒုတိယ pattern ဟာ လက္ကို အနည္းငယ္ ခ်ဲကားေပးဖို႔ လိုသလို ၊ ကိုယ္တြယ္တီး ခတ္တဲ့ လက္ေခ်ာင္းေတြ မွန္ကန္ဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္ ။ (ႏုတ္ရဲ႕ေဘးမွာ လက္ေခ်ာင္းနံပါတ္ေတြ ေရးေပးထားပါတယ္ ။)

Ex - 4
အေပၚက quaver note pattern ေတြကို semi-quaver pattern ေတြ ေျပာင္းလိုက္တာပါ ။ ex 4 and 5 ကို နားေထာင္ေကာင္းေအာင္ backing guitar တီးေပးထားျပီး ၊ tempo အနည္းငယ္ျမန္ေပးထားပါတယ္ ။ ေလ့က်င့္သူေတြကေတာ့ အေႏွးဆုံးကေန စတီးျပီး ၊ အမွားကင္းျပီး ပိုင္ႏိုင္ျပီဆိုမွ တျဖည္းျဖည္း tempo တင္ျပီး ေလ့က်င့္ေပးပါ ။

Ex - 5

(ဒီေလ့က်င့္ခန္းေတြက Arpeggios အတြက္ အေျခခံေတြဆိုေပမယ့္ ... Fret-board , Chords , chord theory, Scales , Alternate picking ေတြကို အေတာ္အတန္ တီးခတ္ႏိုင္ျပီ နားလည္ေက်ညက္ျပီဆုိမွ Arpeggios ကို ေလ့က်င့္သင့္ပါတယ္ )
guitar pro နဲ႔ ေလ့က်င့္သူေတြအတြက္ gpx file = download link

ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ႔ပါေစ ....

လူတစ္ေယာက္

Finger Stretching for Guitar

Fretboard ေပၚမွာ ေရြ႔လ်ားေနတဲ့ ဂစ္တာသမားရဲ႕လက္ဟာ ေျပးလႊားေနတဲ့ ပင့္ကူတစ္ေကာင္နဲ႔ သဏၭာန္တူတယ္ ။ ကိုယ္ထည္ျဖစ္တဲ့ လက္ဝါးက ဂစ္တာလက္တံကို အုပ္မိုးထားျပီး ၊ လက္ေခ်ာင္းထိပ္ေတြက ပင့္ကူေျခေထာက္ေတြလို ေရြ႔လ်ားေနပါတယ္ ။ ဒါဟာ ဘယ္လက္ရဲ႕ ပုံစံမွန္ပါပဲ ။ 3 notes per string , string skipping , interval အက်ဲေတြကို ေခ်ာေမြ႔စြာ တီးခတ္ႏိုင္ဖို႔ လက္ေတြကို ခ်ဲကားႏိုင္မွ ျဖစ္မယ္ ။ လက္ခ်ဲကားျခင္းက ဂစ္တာသမားအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ skill တစ္ခုပါ ။ 

ေလ့က်င့္ခန္း - ၁

ဒီ pattern ေလးကို က်က္ထားရမယ္ ။ ေလ့က်င့္ခန္းအားလုံး ဒီ pattern ကို ဆင့္ပြားသြားမွာပါ ။ ရိုးေပမယ့္ တကယ္ထိေရာက္ပါတယ္ ။ ေလ့က်င့္ပုံက - - A - B - C - D ဆိုတဲ့ အတြဲ၄တြဲကို ရွိတယ္ ။ တတြဲမွာ (ႏုတ္၂လုံး) ပါတယ္ ။ အဲဒါေတြကို တတြဲခ်င္း လက္မလႊတ္ဘဲ တီးရပါတယ္ ။- ဥပမာ - အတြဲ A ကုိတီးတဲ့အခါ D note ကို လက္ညိဳးနဲ႔တီးျပီး ၊ A# note ကို လက္သန္းနဲ႔တီးတဲ့အခါ ၊ D note တီးခဲ့တဲ့ လက္ညိဳးကို မလႊတ္ဘဲ ဆက္ဖိထားရပါမယ္ ။ က်န္တဲ့အတြဲေတြလည္း ဒီအတိုင္းပါပဲ ။- ဒီေလ့က်င့္ခန္းေတြမွာ metronome မလိုပါဘူး ။ လက္၂ေခ်ာင္းတြဲစီ ခ်ဲကားေလ့က်င့္တာျဖစ္လို႔ ေႏွးေလေကာင္းေလ ပါပဲ ။

ေလ့က်င့္ခန္း - ၂

ေလ့က်င့္ခန္း ၁ က pattern ကို ထပ္ပြားလိုက္ပါတာပါ ။ ၾကိဳးေတြက်ဲလာေတာ့ လက္ေတြပိုက်ဲလာပါတယ္ ။ ၅ၾကိဳးအထိပဲ ေရးေပးထားပါတယ္ ။ Acoustic နဲ႔ Electric ဂစ္တာမွာေတာ့ ၆ၾကိဳးအထိ ေလ့က်င့္ႏိုင္ေပမယ့္ ၊ Classical ဂစ္တာမွာေတာ့ (လက္သန္း-လက္သူၾကြယ္) အတြဲ D က ၁ၾကိဳးနဲ႔ ၆ၾကိဳး ခ်ဲႏိုင္ဖို႔ ေတာ္ေတာ္ခက္တယ္ ။ လက္ေခ်ာင္းရွည္ရင္ေတာ့ အဆင္ေျပမွာပါ ။ေရးထားတဲ့ အေခါက္ေရအတိုင္း အတိအက်တီးစရာ မလိုပါဘူး ။ ၂ၾကိဳးတြဲခ်င္းကို ၃မိနစ္စီေလာက္ တီးရင္ အဆင္ေျပပါတယ္ ။

ဂစ္တာသမားမ်ားအတြက္ Up stroke ေလ့က်င့္ခန္း

ဂစ္တာစေကးေတြကို တီးခတ္တဲ့အခါ ... (Ascending) အေပၚၾကိဳးကေန ေအာက္ၾကိဳး / အသံနိမ့္ကေန အသံျမင့္သုိ႔ တီးခတ္ျခင္းက ပိုမိုလြယ္ကူျပီး ၊ (Descending) ေအာက္ၾကိဳးကေန အေပၚၾကိဳး / အသံျမင့္ကေန အသံနိမ့္ဆီ ျပန္သြားတဲ့အခါ ထစ္ေငါ့မႈေတြ ရွိတတ္တယ္ ။ အဓိက ျပႆနာက ညာလက္ Up stroke ေၾကာင့္ပါ ။ အဲဒီအတြက္ up stroke ကို သီးသန္႔ေလ့က်င့္ေပးရတယ္ ။

မွန္ကန္တဲ့ လက္ေကာက္ဝတ္ထိန္းေက်ာင္းပုံ
ဒီေလ့က်င့္ခန္းေတြရဲ႕ အဓိကေသာ့ခ်က္က လက္ေကာက္ဝတ္ အထားအသုိ ၊ လႈပ္ရွားပုံပါ ။ အနီးစပ္ဆုံးက စာေရးျခင္း ဥပမာပါပဲ ။ စားပြဲေပၚက စာရြက္တစ္ရြက္မွာ ေဘာပင္ကိုင္ျပီး စာေရးတဲ့အခါ လက္ေကာက္ဝတ္ကို သတိထားၾကည့္ပါ ။ ေဘာပင္ကို လုိရာထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ဖို႔ လက္ေကာက္ဝတ္က စားပြဲမွာ ေဒါက္တိုင္အျဖစ္ ေထာက္ထားတာ ေတြ႔ရလိမ့္မယ္ ။ တစ္ခါ .. လက္ေကာက္ဝတ္ကို ေဒါက္တိုင္အျဖစ္ မေထာက္ဘဲ ေလထဲမွာထားျပီး စာေရးၾကည့္ပါ ။ ေဘာပင္ကို ထိန္းေက်ာင္းရ ခက္ခဲတာကို ေတြ႔ရလိမ့္မယ္ ။ အဲဒီ ဥပမာလိုပဲ ။ ေဘာပင္ထိပ္ဖ်ားက စာတစ္လုံးေရးတာနဲ႔ ၊ ဂစ္တာလက္ခတ္ထိပ္ဖ်ားက ႏုတ္တစ္လုံးကို တီးတာ ... လက္ေကာက္ဝတ္ထိန္းေက်ာင္းမႈ  သေဘာတရားခ်င္း အတူတူပါပဲ ။ up stroke မွာလည္း လက္ေကာက္ဝတ္လႈပ္ရွားမႈက အေရးၾကီးပါတယ္

ေလ့က်င့္ခန္း-၁

ကလက္စစ္ကယ္ဂစ္တာ ညာလက္ ေလ့က်င့္ခန္း

အမွန္တကယ္ေတာ့ ဂစ္တာႀကိဳးကို တီးတယ္ဆိုတာ လက္ေခ်ာင္းေတြကိုလႊဲၿပီး အရွိန္နဲ႔တီးတာ မဟုတ္ပါဘူး လက္ေခ်ာင္းရဲ႕ထိပ္နဲ႔ ဂစ္တာႀကိဳးကို ထိၿပီးမွ ႀကိဳးကိုအတြင္း ဖက္ကိုဖိၿပီး လႊတ္ေပးလိုက္တာပါ ။ အဲ့ဒီေတာ့ tone production ေတြ ထိခ်က္ေတြအတြက္ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီေလ့က်င့္ခန္းေတြက အရမ္းကို ႐ိုးရွင္းပါတယ္။ အရင္ဆံုး လက္ေလးေခ်ာင္းစလံုးကို ဂစ္တာႀကိဳးေလးေခ်ာင္းေပၚမွာ အရင္ေနရာယူရပါတယ္ ။ ၿပီးမွ p i m a လက္ေခ်ာင္းေလးေခ်ာင္းကို တစ္ေခ်ာင္းခ်င္းစီကို ဖိၿပီးမွ လႊတ္ခ်ေပးတာပါ ။ p i m a ဆိုၿပီးလက္ေခ်ာင္းေလးေခ်ာင္းျဖစ္လို႔ 4/4 timing နဲ႔ေလ့က်င့္ပါ ။1st beat မွာ p , 2nd beat မွာ i , 3rd beat မွာ m , 4th beat မွာ. a ဆိုၿပီးအစဥ္လိုက္တီးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ၿပီးရင္ 4th beat ရဲ႕ off beat မွာ p i m a. လက္ေခ်ာင္းေလးေခ်ာင္းလံုးကို ႀကိဳးေလးေခ်ာင္းေပၚမွာ ေနရာျပန္ယူရပါတယ္။

ညာလက္ အေခၚအေဝၚ
p = (pulger) thumb = လက္မ
i = (indiceo) index finger = လက္ညိႈး
m = (media) middle finger = လက္ခလယ္
a = (anular) ring finger = လက္သူႂကြယ္

တူရိယာတစ္ခုကို ေလ့က်င့္တဲ့အခါ

တူရိယာတစ္ခုကို ေလ့က်င့္တဲ့အခါ "ေလ့က်င့္တယ္" ဆိုတာထက္  "ပ်ိဳးေထာင္တယ္" ဆိုတဲ့စကားကို ပိုသေဘာက်တယ္ ။ ဟုတ္ပါတယ္ ။ ဂစ္တာေလ့က်င့္တယ္ဆိုတာ ဂစ္တာနဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ အေလ့အက်င့္ေကာင္းေတြကို ပ်ိဳးေထာင္တာပါ ။ ဒီလိုနားလည္ထားမွလည္း ေလ့က်င့္တဲ့အခ်ိန္ေတြကို မျငီးမေငြ႔ ျဖတ္သန္းႏိုင္မွာပါ ။ ( ကၽြန္ေတာ္က ဂစ္တာသမားျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီတူရိယာေလ့က်င့္နည္းကို ဂစ္တာကို ဥပမာထားျပီး ေရးသြားပါမယ္)

  

၁ ။ မေလ့က်င့္မီ အေၾကာေလ်ာ့ေပးပါ

ဂစ္တာစက်င့္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ လက္တစ္ေခ်ာင္းလံုး (ျဖစ္ႏိုင္ရင္တစ္ကိုယ္လံုး) အေၾကာေလ်ာ့ေပးပါ ။ တခ်ိဳ႕က မလိုအပ္ဘူးလို႔ ထင္ေကာင္းထင္မယ္ ။ အေၾကာေလ်ာ့ျခင္းနဲ႔ စိတ္ရဲ႕relaxဟာ ခင္ဗ်ားကို ေမာင္းတင္ေပးမယ့္ ခြန္အားေတြပါ ။ 

  

၂ ။ warm up အျမဲလုပ္ပါ ။ 

Fingering, chromatic scale, fingering stretching  ေတြထဲက ခင္ဗ်ားအတြက္ ေပါ့ပါးလြယ္ကူမယ့္ တမ်ိဳးမ်ိဳးကို နာရီဝက္ေလာက္ အရင္တီးလိုက္ပါ ။ လက္ေခ်ာင္းေတြ ေသြးပူလာဖို႔ ၊ လြတ္လပ္စြာလႈပ္ရွားဖို႔ ၊ finger stamina ေကာင္းဖို႔ ၊ ဒဏ္မျဖစ္ဖို႔ ... warm up မလြဲမေသြတီးရပါမယ္ ။ 

  

၃ ။ Metronomeနဲ႔ အျမဲက်င့္ပါ ။ 

Metronomeနဲ႔ မက်င့္ခဲ့ရင ္Bandနဲ႔တီးတဲ့အခါ၊ Studioမွာအသံသြင္းတဲ့အခါ အဆင္မေျပမႈေတြ ျဖစ္လာပါမယ္ ။ ကိုယ့္ရဲ႕ tempoကို ကိုယ္သတိထားမိဖို႔ ခက္ပါတယ္ ။ စိတ္ၾကြလာရင္ tempoတက္လိုက္ ၊ စိတ္မပါရင္ tempo က်လိုက္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ 

  

၄ ။*very important* အေႏွးဆံုးကိုတီးပါ ။

ေလ့က်င့္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ speedကိုေခါင္းထဲ ဝင္မလာပါေစနဲ႔ ။ မေလာပါနဲ႔ ။ speedဟာ ဂစ္တာသမားတိုင္း တပ္မက္တဲ့ ရွိရမယ့္ အရည္အခ်င္းဆိုေပမယ့္ ... သူ႔ကို အရူးအမူးနဲ႔ လိုခ်င္ျပီးေလ့က်င့္ျပီ ဆိုတာနဲ႔  လမ္းတဝက္မွာ ျပတ္က်န္ခဲ့ဖို႔ ေသခ်ာသေလာက္ရွိျပီ ။ တခါတေလ ... အေႏွးဆုံးေတြကို တီးေနရင္း ခင္ဗ်ား ျငီးေငြ႔လာမယ္ ။ ေသခ်ာတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ေျပာခဲ့ပါတယ္ ။ တူရိယာတစ္ခုကို ေလ့က်င့္တယ္ ဆိုတာထက္ ပ်ိဳးေထာင္ေနတယ္လို႔ ခံယူထားပါ ။ ဒါေတြဟာ ခင္ဗ်ား မလြဲမေသြ ျဖတ္ေက်ာ္ရမယ့္ ေလွကားထစ္ေတြပါ ။