အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၁၁

Chord

A Chord is defined as three or more notes played at the same time.

Chord ဆိုတာ တျပိဳင္တည္းတီးခတ္ရတဲ့ ႏုတ္၃လံုး (သို႔) ၃လံုးထက္ပိုတဲ့ ႏုတ္ ၊ အသံ အစုအေဝး ပါ ။ Chord ကို ဂစ္တာ ၊ ပီယာႏို ကဲ့သုိ႔ တူရိယာမ်ားသာမက ေလမႈတ္တူရိယာအဖြဲ႕ ၊ Choir အဖြဲ႕မ်ားျဖင့္လည္း တီးမႈတ္သီဆို ႏိုင္တယ္ ။ Chord မွာ ပါဝင္တဲ့ interval မ်ားျဖင့္ chord အမ်ိဳးအစား ခြဲျခား ၊ အမည္ေပး ပါတယ္ ။

Chord အမည္ ၊ အမ်ိဳးအစားသတ္မွတ္ျခင္း

Chord တစ္ခုမွာ အမည္ ၂မ်ိဳး ရွိတယ္ ။ ၄င္းတို႔မွာ- Roman numeral (ေရာမဂဏန္း) ႏွင့္  Letter name (အကၡရာအမည္) ။ အမည္၂ခုလုံးမွာ ၄င္းတို႔နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ သေကၤတ ၊ အတိုေကာက္ အမွတ္အသားမ်ားျဖင့္ chord အမ်ိဳးအစား ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္ ။

Roman numeral (ေရာမဂဏန္း) အမည္က .. ၄င္း chord တည္ေဆာက္ထားတဲ့ scale ရဲ႕ degree အရ အမည္ေပးထားျခင္း ျဖစ္ျပီး ၊

Letter name (အကၡရာအမည္) ကေတာ့ chord ရဲ႕ Root note ကို မူတည္ျပီး အမည္ေပးတာပါ ။ 

အေပၚပုံထဲမွာ ေတြ႔တဲ့အတိုင္း upper case ဂဏန္းအၾကီးမ်ားက Major ကို ကိုယ္စားျပဳျပီး ၊ Lower case ဂဏန္းအေသးမ်ားက minor ကို ကိုယ္စားျပဳပါတယ္ ။ diminished ကိုလည္း lower case နဲ႔ ေရးပါတယ္ ။ Chord ရဲ႕ letter name ေတြကိုေတာ့ Capital letter စာလုံးၾကီးနဲ႔ပဲ ေရးပါတယ္ ။

အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၁၀

Compound Intervals

Compound Intervals မစခင္မွာ C major scales  ရဲ႕ intervals မ်ားကို တစ္ေခါက္ျပန္ၾကည့္ လိုက္ပါ ။

၄င္း Intervals မ်ားကို octave ေက်ာ္လြန္ျပီး ထပ္မံေပါင္းစပ္ေသာအခါ 9th , 10th ,11th ,12th စတဲ့ compound intervals မ်ားျဖစ္လာပါတယ္ ။ ေအာက္ကပုံကိုၾကည့္ပါ ။

ဒါေတြကေတာ့ C scale ရဲ႕ compound intervals ေတြပါ ။ ေပါင္းစပ္ပုံကို ဇယားျဖင့္အလြယ္တကူ မွတ္သားႏိုင္ပါတယ္ ။

အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၉

Augmented and Diminished Intervals

Perfect intervals ေတြမွာ one half step ေလ်ာ့ရုံျဖင့္ Diminished ျဖစ္သလို ၊ one half step တိုးရုံျဖင့္လည္း Augmented ျဖစ္လို႔ မွတ္ရလြယ္ကူပါတယ္ ။ Major intervals ေတြမွာေတာ့ one half step ေလ်ာ့ရင္ minor intervals ျဖစ္ေပမယ့္ ဒီထက္ပို အေသးစိတ္လာတဲ့ intervalsေတြ ရွိပါေသးတယ္ ။

အေပၚပုံ Example-1 မွာ - D ဟာ C ရဲ႕ Major 2nd interval ပါ ။ Major 2nd ကို one half step တိုးေပးျခင္းျဖင့္ Augmented 2nd interval ျဖစ္လာပါတယ္ ။ Major 2nd ကို one half step ေလ်ာ့ျခင္းျဖင့္ minor 2nd interval ျဖစ္လာပါတယ္ ။ Major 2nd ကို two half step ေလ်ာ့လိုက္ရင္ေတာ့ Diminished 2nd interval ျဖစ္လာပါတယ္ ။ half step ႏွစ္ၾကိမ္ေလ်ာ့တဲ့အတြက္ Double flat လို႔ေခၚတဲ့ flast sign ၂ခုကို ေရးသားထားပါတယ္ ။ Diminished 2nd မွာ half step အကြာအေဝး လံုးဝမရွိေသာေၾကာင့္ unison ႏွင့္ အတူတူျဖစ္ေသာ္လည္း letter မတူညီပါ ။ C , Dဟူေသာ letter၂လုံးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ Diminished 2nd ျဖစ္ပါတယ္ ။

အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၈

Perfect Intervals

4th , 5th interval ေတြကိုေတာ့ Major , minor လို႔မေခၚဘဲ perfect intervals လို႔ ေခၚပါတယ္ ။ perfect 4th , perfect 5th စသည္ ျဖင့္ ေရးပါတယ္ ။ unison နဲ႔ octave ေတြကလည္း perfect interval ေတြပါပဲ ။

Major intervals ေတြကို one half step ေလ်ာ့တဲ့အခါ minor intervals ျဖစ္ေၾကာင္းကို သိျပီးပါျပီ ။ perfect intervals ေတြကေတာ့ တစ္မ်ိဳးကြဲျပားပါတယ္ ။ အေပၚပုံကို ၾကည့္ပါ ။ perfect interval ေတြကို one half step ေလ်ာ့တဲ့အခါ Diminished interval လို႔ ေခၚျပီး ၊ one half step ျမွင့္တဲ့အခါမွာေတာ့ Augmented interval ေခၚပါတယ္ ။ ဥပမာ - perfect 4th ကို one half step ေလ်ာ့တဲ့အခါ Diminished 4th ျဖစ္သြားျပီး ၊ one half step တိုးတဲ့အခါ Augmented 4th ျဖစ္သြားပါတယ္ ။ perfect 5th လည္း အတူတူပါပဲ ။ ေအာက္မွာ ဇယားကြက္ျဖင့္ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္ ။ သေကၤတအားျဖင့္ Perfect = P , diminished = d , Augmented = A ဆိုျပီး ေရးသားပါတယ္ ။ ပါဝင္တဲ့ half step မ်ားႏွင့္အတူ တြဲျပီးမွတ္သားထားလိုက္ပါ ။

အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၇

မေန႔က ... အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၆ မွ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားရဲ႕ အေျဖေတြပါ ။

အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၆

Intervals

An Interval is the measure of the difference in pitch between any two musical sound.

Interval ဆိုတာ ဂီတႏုတ္ ၂လံုး (သို႔) ဂီတသံႏွစ္ခုရဲ႕ အကြာအေဝး ၊ သံစဥ္နိမ့္ျမင့္ ျခားနားခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္ ။  interval type ၂မ်ိဳး ရွိပါတယ္ ။

Harmonic Interval & Melodic Interval

ေထာင္လိုက္ (vertical) ထပ္၍ ေရးသားတဲ့ note အမ်ိဳးအစား မ်ားသည္ Harmonic interval မ်ားျဖစ္ျပီး ၊ အလ်ားလိုက္ (horizontal) ေရးသားတဲ့ noteေတြကေတာ့ Melodic interval မ်ားျဖစ္ပါတယ္။

အတူတူ တျပိဳင္နက္တီးခတ္ၾကတဲ့ႏုတ္မ်ားက Harmonic interval မ်ားျဖစ္ၾကျပီး ၊ တစ္လံုးခ်င္း တီးခတ္တဲ့ႏုတ္မ်ားကေတာ့ Melodic interval မ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္ ။ 

အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၅

Key Signatures

ဂီတကို ဖန္တီးတဲ့အခါ (သို႔) တီးခတ္တဲ့အခါ ... ေတးသြားရဲ႕ေတာင္းဆိုမႈ ၊ တြဲဖက္မယ့္တူရိယာ ၊ လူရဲ႕vocal range ... အစရွိတဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေပၚမူတည္ျပီး key အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေျပာင္းလဲတီးခတ္ၾကရတယ္ ။ Natural Key C မွအပ က်န္ key မ်ားအားလုံး Accidentals (flat/sharp) အမွတ္အသားမ်ား ပါဝင္ၾကတာျဖစ္လို႔ ... ေတးသြားတစ္ပုဒ္လုံးအတြက္ Accidental ေတြကို လိုက္ေရးေနရရင္ မလြယ္ပါဘူး ။  အဲဒီအတြက္ Key signatures ကို အသုံးျပဳရပါတယ္ ။ Key signature ဆိုတာ Key တစ္ခုမွာပါဝင္တဲ့ flat / sharp ေတြကို စုစည္းေဖာ္ျပထားတဲ့ အမွတ္အသားတစ္ခုပါ ။ တီးခတ္မယ့္ေတးသြားဟာ ဘယ္scaleကို အေျခခံေရးဖြဲ႔ထားလဲ ၊ ဘယ္keyကို တီးခတ္ရမလဲ ဆိုတာကို သူကေဖာ္ျပေပးတာပါ ။ သူ႔ကို ေရးသားပုံက ... Clef sign ႏွင့္ time signature တို႔ရဲ႕ၾကားမွာ ေရးရပါတယ္ ။

အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၄

Tetrachord

Major scale ႏွင့္ ပတ္သတ္ျပီး မွတ္သားဖို႔ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ Tetrachord ပါ ။ Tetrachord ျဖင့္လည္း Major scale ကို ခ်ဥ္းကပ္လို႔ရပါတယ္ ။ 

Major scale တစ္ခုကို အညီအမွ် စိတ္ပိုင္းလိုက္တဲ့အခါ ... အေပၚက ပုံမွာ ေတြ႔ရတဲ့အတိုင္း အသံ၄သံ (သို႔) ႏုတ္၄လုံး ပါဝင္တဲ့ Tetrachord ၂ခုကို ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္ ။ အသံေတြကလည္း အစီအစဥ္တက် ညီမွ် ေနပါတယ္ ။ Tetrachord-1 , C - D - E - F ( W - W - H ) , Tetrachord-2, G - A - B - C ( W - W - H ) စသည္ျဖင့္ ေတြ႔ရပါတယ္ ။ အဲဒီ W - W - H အကြာအေဝးနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အသံ၄သံကို Tetrachord လို႔ ေခၚပါတယ္ ။အဲဒီေတာ့ Major scale ဆိုတာ ... Tetrachord ၂ခုကို Whole step (W) ျဖင့္ ပိုင္းျခား ၊ ဆက္စပ္ထားတာပါ ။ Scale တစ္ခုရဲ႕ အစႏွင့္အဆုံးမွာ ရွိတဲ့ႏုတ္ဟာ Root note ဆိုတာ ခင္ဗ်ားတို႔ သိျပီးပါျပီ ။ အဲဒီ Root ကို Tonic (or) Key note လို႔လည္း ေခၚႏိုင္ပါတယ္ ။ Tetrachord ရဲ႕ ဘယ္အစႏုတ္မဆို Key note ျဖစ္ႏိုင္တယ္ ။ Tetrachord ရဲ႕ အစႏုတ္ကို key note အျဖစ္သတ္မွတ္ျပီး ၊ ေနာက္ထပ္ Tetrachord ေတြ ေပါင္းစပ္ျခင္းျဖင့္လည္း scale သစ္ တစ္ခုကို ဖြဲ႔စည္းႏိုင္တယ္ ။ 

အေျခခံဂီတသီအုိရီ - ၃ (အေျဖမ်ားႏွင့္ ဇယားကြက္မ်ား)

မေန႔က ... အေျခခံဂီတသီအိုရီ - ၃ မွ ေမးခြန္းမ်ားရဲ႕ အေျဖေတြပါ ။ 

Ans;1 B♭major scale / 2 flat scale

Ans;2 E♭major scale / 3 flat scale

Ans;3 A♭major scale / 4 flat scale

Ans;4 D♭major scale / 5 flat scale

အေျခခံဂီတသီအုိရီ - ၃

The Scales ( circle of fourth / flat scales )

Flat scales မ်ားကို မစခင္မွာ ဂီတမွာ အင္မတန္အေရးပါတဲ့ စက္ဝိုင္းၾကီးတစ္ခုကို ေလ့လာၾကည့္ပါမယ္ ။

အေျခခံဂီတသီအုိရီ - ၂ (အေျဖႏွင့္ ဇယားကြက္မ်ား)

မေန႔က ... အေျခခံဂီတသီအုိရီ - ၂ မွ ေလ့က်င့္ခန္းေတြရဲ႕ အေျဖေတြပါ ။

Ans;1 A Major scale / 3 sharps scale

Ans;2 E Major scale / 4 sharps scale

Ans;3 B Major scale / 5 sharps scale

Ans;4 F# Major scale / 6 sharps scale

အေျခခံဂီတသီအုိရီ - ၂

The Scales ( circle of fifth / sharp scales )

A Scale or Tone-Ladder is a series or succession of tones arranged in regular order, ascending or descending.

 အလြယ္ေျပာရရင္ Scale ဆိုတာ  အသံေလွကားထစ္ေလးပါပဲ ။ Half step , Whole step မ်ားႏွင့္ ပါဝင္ဖြဲ႔စည္းထားျပီး စနစ္တက်စီစဥ္ထားတဲ့ အသံအစုအေဝးတစ္ခု လို႔လည္း ေျပာႏိုင္ပါတယ္ ။ Scale ပုံစံေပါင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္ ။ အခုေလာေလာဆယ္ အဓိက အေျခခံအက်ဆံုးျဖစ္တဲ့ Major scale ကို စတင္ ေလ့လာ ပါမယ္ ။ Major Scale ဆိုတာ Degree ရွစ္ခုပါဝင္တဲ့ scale တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္ ။ Major scale ရဲ႕အစီအစဥ္ကို ေအာက္ကပုံမွာ ရွင္းျပထားပါတယ္ ။

အေျခခံဂီတသီအုိရီ - ၁

ဂီတသင္ခန္းစာမ်ားကို စနစ္တက် သင္ယူေလ့လာဖို႔ ဂီတသီအိုရီအနည္းအက်ဥ္းကို ေလ့လာရပါေတာ့မယ္ ။ သီအိုရီဆိုလို႔ ေခါင္းမကိုက္ပါနဲ႔ဗ်ာ ။ ဂီတသမားတိုင္း မရွိမျဖစ္သိသင့္တဲ့ ဗဟုသုတေလးေတြပါ ။ လြယ္ကူျပီး စိတ္ဝင္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္ ။ ပထမဆုံး ... ဂီတသီအိုရီမွာ ပါဝင္တဲ့ ေခါင္းစဥ္တစ္ခ်ိဳ႔ကို အၾကမ္းမ်ဥ္း တစ္ေခါက္ေလာက္ မွတ္သားလိုက္ရေအာင္ ။ ။

(Sound)အသံ

Sound is the result of sound wave or vibrations of the air.

ရွင္းပါတယ္ ... ေနာ္ :D ။ အသံဆိုတာ ေလလႈိင္းေတြရဲ႕တုန္ခါႏႈန္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတာ ။ ေလထုရဲ႕ တုန္ခါျခင္းေတြကို အသံလႈိင္းလို႔ ေခၚပါတယ္ ။ အဲလို ... စတင္ထြက္ေပၚလာတဲ့ ေနရာမွ ေလထုရဲ႕ တုန္ခါျခင္းေၾကာင့္ ေလလႈိင္းမ်ားျဖစ္ေပၚလာျပီး ...  ေလထုထဲမွ ၾကားခံအဆင့္ဆင့္ျဖတ္သန္းကာ ... ခင္ဗ်ားရဲ႕ နားဆီကိုေရာက္လာတဲ့ အသံ၂မ်ိဳး ရွိပါတယ္ ။ အဲဒါကေတာ့ ... သာယာသံ ႏွင့္ ဆူညံသံ တို႔ ျဖစ္ပါတယ္ ။ အဲဒီ၂ခု ဘာေတြ ကြာျခားလည္း ၾကည့္ရေအာင္ ။